50 câu hỏi về Đức Giêsu - 39. Các sách Tin Mừng đã được biên soạn như thế nào

photo AI


50 CÂU HỎI VỀ ĐỨC GIÊSU

50 câu hỏi này xuất phát từ ý định của một nhóm chuyên gia thuộc Khoa Thần học của Đại học Navarra (các Giáo sư Juan Chapa, Francisco Varo và những người khác) đã biên soạn một số tài liệu được xuất bản trong cuốn “50 preguntas sobre Jesús” do nhà xuất bản Rialp Madrid.


39. Các sách Tin Mừng đã được biên soạn như thế nào

Giáo hội khẳng định không chút do dự rằng bốn sách Tin Mừng quy điển “chuyển tải cách trung thành những gì Đức Giêsu, Con Thiên Chúa, khi sống giữa loài người đã làm và giảng dạy” (Công đồng Vaticanô II, Hiến chế Tín lý Dei Verbum, số 19). Bốn sách Tin Mừng này có nguồn gốc Tông đồ. Thật vậy, những gì các Tông đồ rao giảng theo lệnh truyền của Chúa Kitô, thì sau đó, dưới sự linh hứng của Chúa Thánh Thần, chính các ngài và những người trong thời của các ngài đã truyền lại cho chúng ta bằng văn bản như nền tảng của đức tin” (Dei Verbum, số 18).

Các tác giả Kitô giáo thời xưa đã quan tâm giải thích cách mà các thánh sử thực hiện công việc ấy như thế nào. Chẳng hạn, thánh Irênê viết: “Mátthêu đã công bố cho những người Do Thái một bản văn Tin Mừng bằng chính ngôn ngữ của họ, trong khi Phêrô và Phaolô rao giảng Tin Mừng và thiết lập Giáo hội tại Rôma. Sau khi các ngài qua đời, Marcô, môn đệ và là người thông ngôn của Phêrô, cũng đã truyền lại cho chúng ta bằng văn bản những gì Phêrô đã rao giảng. Còn Luca, người đồng hành với Phaolô, đã ghi lại thành sách những gì ngài nghe rao giảng từ Phaolô. Sau cùng, Gioan, người môn đệ của Chúa, cũng là người đã tựa đầu vào ngực Chúa (Ga 13,23), đã công bố sách Tin Mừng khi đang cư ngụ tại Êphêsô” (Chống lạc giáo, III, 1, 1). Những nhận định tương tự cũng được tìm thấy nơi Papia thành Hiêrapôli hoặc Clêmentê thành Alexandria (x. Eusêbiô thành Xêdarê, Lịch sử Giáo hội, III, 39, 15; VI, 14, 5-7): các sách Tin Mừng được viết bởi các Tông đồ (Mátthêu và Gioan) hoặc bởi các môn đệ của các Tông đồ (Marcô và Luca), nhưng luôn dựa trên việc thu thập những lời rao giảng Tin Mừng của các Tông đồ.

Khoa chú giải Kinh Thánh hiện đại, qua việc nghiên cứu rất tỉ mỉ các bản văn Tin Mừng, đã giải thích quá trình biên soạn này. Đức Giêsu không sai các môn đệ viết sách nhưng sai họ đi rao giảng Tin Mừng. Các Tông đồ và cộng đoàn thời các Tông đồ đã thực hiện điều đó, và để tạo thuận lợi cho công cuộc loan báo Tin Mừng, các ngài đã ghi chép một phần giáo huấn này thành văn bản. Cuối cùng, khi các Tông đồ và những người cùng thế hệ với các ngài bắt đầu qua đời, “các thánh sử đã viết bốn sách Tin Mừng bằng cách thu thập một số điều từ nhiều điều đã được truyền khẩu hoặc bằng ghi chép, tổng hợp những điều khác, hoặc khai triển thêm, đồng thời lưu tâm đến hoàn cảnh của các Giáo hội” (Dei Verbum, số 19).

Vì thế, có thể kết luận rằng bốn sách Tin Mừng trung thành với lời rao giảng của các Tông đồ về Đức Giêsu, và lời rao giảng của các Tông đồ về Đức Giêsu trung thành với những gì Ngài đã làm và đã nói. Đó là cơ sở để chúng ta khẳng định rằng các sách Tin Mừng trung thành với Đức Giêsu. Thật vậy, những tên gọi mà các tác phẩm Kitô giáo thời xưa dành cho các bản văn này, như “Hồi ký của các Tông đồ”, “Các bản ghi chép, những lời nói về Chúa” (x. thánh Giustinô, Hộ giáo, I, 66; Đối thoại với Tryphon, 100), đều hướng đến ý nghĩa ấy. Nhờ các bản văn Tin Mừng chúng ta có thể tiếp cận được những gì các Tông đồ đã rao giảng về Chúa Giêsu Kitô.

Như đã biết, chúng ta không còn giữ được thủ bản gốc của các sách Tin Mừng, cũng như của bất kỳ tác phẩm văn học cổ đại nào. Các tác phẩm được lưu truyền qua những bản sao chép tay trên giấy cói và về sau trên da thuộc. Các sách Tin Mừng và những tác phẩm Kitô giáo đầu tiên cũng được lưu truyền theo cách thức này. Tân Ước cho thấy một số thư của thánh Phaolô đã được sao chép và lưu truyền thành một bộ sưu tập thống nhất (x. 2 Pr 3,15-16). Điều tương tự cũng xảy ra đối với các sách Tin Mừng: những chứng từ của thánh Giustinô, thánh Irênê và Origen cho thấy các sách Tin Mừng quy điển đã sớm được sao chép và lưu hành cùng nhau.

Chất liệu được dùng trong những thế kỷ đầu của kỷ nguyên Kitô giáo là giấy cói. Từ thế kỷ III, người ta bắt đầu sử dụng da thuộc, một chất liệu bền chắc và bảo quản lâu dài hơn. Chỉ từ thế kỷ XIV, giấy được đưa vào sử dụng. Những bản thủ bản Tin Mừng còn được lưu giữ, sau khi được nghiên cứu cẩn thận bằng phương pháp mà chúng ta gọi là “phê bình bản văn”, cho thấy rằng, so với phần lớn các tác phẩm cổ đại, độ tin cậy của bản văn chúng ta đang có là rất cao.

Trước hết, điều này được chứng minh qua số lượng lớn các thủ bản còn được lưu giữ. Chẳng hạn, đối với tác phẩm Iliad, chúng ta có ít là 700 thủ bản, trong khi đối với những tác phẩm khác, như Biên niên sử của Tacitus, chỉ còn lại rất ít; riêng sáu quyển đầu tiên chỉ còn một thủ bản duy nhất. Trái lại, đối với Tân Ước, chúng ta có 5.400 thủ bản bằng tiếng Hy Lạp, chưa kể vô số bản sao cổ bằng các ngôn ngữ khác và những bản văn được trích dẫn trong các tác phẩm của các tác giả thuộc những thế kỷ đầu tiên.

Ngoài ra, còn có vấn đề về khoảng cách thời gian giữa thời điểm một tác phẩm được biên soạn và niên đại của thủ bản cổ nhất còn được lưu giữ. Đối với rất nhiều tác phẩm kinh điển, khoảng cách này lên đến gần mười thế kỷ. Trong khi đó, thủ bản Tân Ước cổ nhất, tức bản giấy cói Rylands, chỉ xuất hiện khoảng 30 hoặc 40 năm sau khi Tin Mừng theo thánh Gioan được biên soạn. Từ thế kỷ III, chúng ta có những bản giấy cói (Bodmer và Chester Beatty) cho thấy các sách Tin Mừng quy điển đã được tập hợp và lưu truyền dưới hình thức sách đóng thành tập (codex). Từ thế kỷ IV trở đi, các chứng từ bằng văn bản trở nên vô cùng phong phú.

Khi đối chiếu số lượng lớn các thủ bản, người ta phát hiện những sai sót, cách giải thích khác nhau, v.v. Phương pháp phê bình bản văn Tin Mừng và các thủ bản cổ nghiên cứu những dị bản quan trọng, tìm cách truy ra nguồn gốc của chúng — đôi khi người sao chép cố gắng điều chỉnh bản văn của một sách Tin Mừng cho phù hợp với bản văn của một sách Tin Mừng khác; người khác lại tìm cách giải thích điều mà họ cho là một cách diễn đạt thiếu nhất quán, v.v. — và qua đó có thể xác định đâu là bản văn nguyên thủy.

Các chuyên gia đồng thuận khi khẳng định rằng, trong số các bản văn cổ, các sách Tin Mừng là những bản văn mà chúng ta biết rõ nhất. Các vị đặt xác tín này trên những bằng chứng đã trình bày ở trên, đồng thời dựa vào thực tế rằng cộng đoàn lưu truyền các bản văn là một cộng đoàn có tinh thần phê phán, gồm những con người đặt nền tảng cuộc sống của mình trên những điều được khẳng định trong các bản văn ấy, và, hiển nhiên, họ sẽ không đánh đổi cuộc đời mình cho những ý tưởng hoang đường hoặc những sự kiện chưa được kiểm chứng.

G. Võ Tá Hoàng
Chuyển ngữ từ 50 domande su Gesù


Xem những bài cùng chủ đề

50 câu hỏi về Đức Giêsu - Dẫn nhập
1. Chúng ta biết gì về Đức Giêsu Nazarét
2. Có những nguồn tài liệu cổ xưa, ngoài Kitô giáo, nói về Đức Giêsu không?
3. Việc nghiên cứu nhân vật Giêsu lịch sử hiện nay như thế nào
4. Đức Giêsu sinh ra ở Bêlem hay Nazarét?
5. Đức Giêsu được sinh ra như thế nào?
6. Sự đồng trinh của Đức Maria có ý nghĩa gì?
7. Ngôi sao Bêlem
8. Tại sao chúng ta mừng lễ Giáng Sinh vào ngày 25 tháng 12?
9. Cuộc thảm sát các trẻ thơ vô tội
10. Đức Giêsu có anh chị em không?
11. Thánh Giuse có kết hôn lần thứ hai không?
12. Đức Giêsu nói ngôn ngữ nào?
13. Đức Giêsu độc thân, đã kết hôn hay góa vợ?
14. Đức Giêsu có phải là môn đệ của Gioan Tẩy Giả không?
15. Gioan Tẩy Giả có ảnh hưởng gì đến Đức Giêsu?
16. Pharisêu, Sađốc, Esseni, Zêlốt, họ là ai?
17. Các bản viết tay Qumran là gì?
18. Đức Giêsu có thái độ nào đối với các thực hành sám hối?
19. Đức Giêsu có những quan điểm chính trị nào?
20. Mối tương quan giữa Đức Giêsu với Đế quốc Rôma như thế nào?
21. Mười hai Tông đồ là những ai?
22. Những người nữ theo Đức Giêsu đóng vai trò gì?
23. Maria Mađalêna là ai?
24. Mối quan hệ giữa Đức Giêsu và Maria Mađalêna là gì?
25. Mối quan hệ giữa Phêrô và Maria Mađalêna là gì?
26. Làm sao để giải thích các phép lạ của Chúa Giêsu?
27. Đức Giêsu có thực sự muốn thành lập một Giáo hội không?
28. Điều gì đã xảy ra trong Bữa Tiệc Ly?
29. Chén Thánh (tiệc ly) là gì? Và nó có liên hệ gì với Chén Thánh trong phụng vụ
30. Thượng Hội Đồng Do Thái là gì?
31. Caipha là ai?
32. Phongxiô Philatô là ai?
33. Đức Giêsu đã chết như thế nào?
34. Ông Giuse thành Arimathê là ai?
35. Giải thích thế nào về sự Phục Sinh của Đức Giêsu?
36. Nội dung cốt lõi của sứ điệp Kitô giáo là gì?
37. Thánh Phaolô là ai? đã truyền đạt giáo huấn của Chúa Giêsu như thế nào?
38. Các sách Tin Mừng quy điển và ngụy thư là gì?
39. Các sách Tin Mừng đã được biên soạn như thế nào
Mới hơn Cũ hơn