50 CÂU HỎI VỀ ĐỨC GIÊSU
50 câu hỏi này xuất phát từ ý định của một nhóm chuyên gia thuộc Khoa Thần học của Đại học Navarra (các Giáo sư Juan Chapa, Francisco Varo và những người khác) đã biên soạn một số tài liệu được xuất bản trong cuốn “50 preguntas sobre Jesús” do nhà xuất bản Rialp Madrid.
25. Mối quan hệ giữa Phêrô và Maria Mađalêna là gì?
Tin mừng của Thánh Gioan thuật lại rằng, sau ngày Sabát (ngày thứ nhất trong tuần), bà Maria Mađalêna đến mộ Đức Giêsu, thấy tảng đá lấp cửa mộ đã được dời đi, bà liền chạy về báo tin cho Simon Phêrô và người môn đệ được Chúa Giêsu thương mến. Khi nhận được tin, cả hai cùng chạy đến mộ, cũng là nơi mà sau đó bà Maria quay lại và gặp Đức Giêsu phục sinh (Ga 20,1-18). Đó là những gì mà tất cả các Tin mừng nói với chúng ta về mối quan hệ giữa Phêrô và Maria Mađalêna. Từ góc độ lịch sử, chúng ta không thể thêm điều gì khác. Tin mừng Phêrô, một Tin mừng ngụy thư, có lẽ từ thế kỷ II, kể về những cảnh cuối cùng của cuộc khổ nạn, phục sinh và các cuộc hiện ra của Đức Giêsu phục sinh, gọi bà là “môn đệ của Chúa”.
Trong văn học cận biên bắt nguồn từ giới ngộ đạo, có những bản văn kể về những mâu thuẫn giữa Phêrô và Maria. Để mở đầu phần này, cần nhớ rằng đây là những bản văn không có tính lịch sử và trình bày những cuộc đối thoại hư cấu giữa các nhân vật khác nhau, nhằm truyền tải các giáo lý ngộ đạo. Tin mừng của Maria là một trong những bản văn này, trong đó kể về việc Phêrô không hiểu những mặc khải bí mật mà Maria đã nhận được (xem câu hỏi “Tin mừng Maria Mađalêna nói gì?”). Một bản văn khác, có vẻ cổ hơn, là Tin mừng Tôma. Ở cuối bản văn này, Simon Phêrô được kể là đã nói: “Mariham hãy tránh xa chúng ta! Vì phụ nữ thì không đáng sống”. Đáp lại lời Phêrô, Đức Giêsu trả lời: “Này, Thầy sẽ làm cho Maria trở nên như người nam, để Maria cũng trở thành một linh hồn sống động, giống như các anh; vì mọi người phụ nữ một khi trở nên như người nam thì sẽ được vào Nước Trời”. Ngay cả trong tác phẩm Pistis Sophia[1], Phêrô cũng mất kiên nhẫn và phản kháng vì Maria hiểu các mầu nhiệm theo nghĩa ngộ đạo tốt hơn những người khác và được Đức Giêsu khen ngợi: “Lạy Thầy, đừng để người phụ nữ này nói mãi, vì cô ấy chiếm chỗ của chúng con và không bao giờ để chúng được lên tiếng” (54b). (Lưu ý, sự xuất hiện của Marta trong phân cảnh này gợi mở rằng nhân vật Maria đang có mặt không phải là Mađalêna, mà là em gái của Marta và Ladarô, mặc dù hai cô Maria này có thể đã bị nhầm lẫn với nhau).
Trong các văn bản ngộ đạo này, người ta quan sát thấy những yếu tố thừa hưởng từ não trạng rabbi, vốn cho rằng phụ nữ không có khả năng thấu hiểu giáo lý tôn giáo (x. Ga 4,27), và cả những yếu tố đặc trưng thuộc về nhân học Ngộ đạo thuyết, nơi phái nữ chiếm vị trí quan trọng và xem như nhịp cầu để truyền tải những mặc khải huyền bí.
Mối quan hệ giữa Phêrô và Maria Mađalêna hẳn cũng tương tự như mối quan hệ giữa Phêrô và Gioan, Phêrô và Phaolô, hay Phêrô và Salômê, v.v. Đó là mối quan hệ giữa người đứng đầu Giáo hội với những người khác cũng từng là môn đệ của Chúa, và những người mà sau sự phục sinh của Ngài, đã làm chứng về Đấng Phục Sinh và rao giảng Tin Mừng. Mọi giả thuyết về các mối quan hệ khác đều hoàn toàn chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng.
----------------------------------
[1] Pistis Sophia (tiếng Hy Lạp: Πίστις Σοφία) là một trong những văn bản quan trọng và nổi tiếng nhất của Ngộ đạo thuyết (Gnosticism), được viết vào khoảng giữa thế kỷ III và thế kỷ IV sau Công nguyên. Cuốn sách ghi lại những lời dạy mang tính huyền bí của Chúa Giêsu phục sinh cho các môn đệ của Ngài (bao gồm cả các tông đồ và những phụ nữ như Maria Mađalêna, Marta). Theo văn bản này, sau khi phục sinh, Chúa Giêsu đã ở lại với các môn đệ thêm 11 năm để dạy cho họ những chân lý cao siêu mà trước đó Ngài chưa bày tỏ.
G. Võ Tá Hoàng
Chuyển ngữ từ 50 domande su Gesù
Xem những bài cùng chủ đề