 |
| Sơ Alessandra Smerilli (thứ hai từ trái), Sơ Nathalie Becquart (thứ ba từ trái) và Hồng y Ángel Fernández Artime (thứ hai từ phải) chụp ảnh cùng Đức Giáo hoàng Phanxicô và những người khác trong Thượng hội đồng giới trẻ năm 2018. |Nguồn ảnh: Daniel Ibanez/EWTN News |
Trong những năm gần đây, tại Vatican cũng như trong Giáo triều Rôma, các nữ tu và những người nữ sống đời thánh hiến giữ các vai trò quan trọng ngày càng gia tăng đáng kể. Theo thống kê của Vatican, trong triều đại của Đức Giáo hoàng Phanxicô, tỷ lệ phụ nữ làm việc tại Vatican đã tăng từ 19,2% lên 23,4%.
Theo một nghiên cứu được thực hiện vào cuối năm 2024, trong tổng số khoảng 6.000 nhân viên, có 1.318 phụ nữ đang làm việc. Tuy nhiên, hiện không có dữ liệu công khai cho biết trong số những phụ nữ này có bao nhiêu người là phụ nữ sống đời thánh hiến hoặc các nữ tu.
Sơ Nathalie Becquart là một trong những phụ nữ đầu tiên được bổ nhiệm vào một chức vụ quan trọng tại Vatican khi vào năm 2021, với chức danh Phó Tổng thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục. Sơ cũng là người phụ nữ đầu tiên có quyền bỏ phiếu trong một kỳ họp của Thượng Hội đồng.
Sơ Becquart cho biết rằng, "hiện nay tại Vatican, có nhiều phụ nữ hơn làm cố vấn cho các thánh bộ khác nhau hoặc thành viên của các thánh bộ, cũng như tham gia vào nhiều ủy ban khác nhau. Trong Thượng Hội đồng, chúng tôi cũng có phụ nữ trong mọi ủy ban, với tư cách chuyên gia hoặc người điều phối”.
Ngoài ra, vào tháng 8 năm 2025, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã bổ nhiệm sơ Iuliana Sarosi và Martha Driscoll làm cố vấn của Thánh Bộ Giáo sĩ.
Người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Quốc gia Thành Vatican
Nữ tu Raffaella Petrini, thuộc Dòng Nữ Phan Sinh Thánh Thể, đã trở thành người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử Giáo hội lãnh đạo Quốc gia Thành Vatican.
Tháng 3 năm 2025, sơ được bổ nhiệm làm Chủ tịch Phủ Thống đốc Quốc gia Thành Vatican, Chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng về Quốc gia Thành Vatican. Chức vụ này có thể được xem tương đương với vai trò thống đốc của quốc gia này.
Ngoài ra, sơ Petrini cũng là một trong những phụ nữ đầu tiên trở thành thành viên của Thánh Bộ Giám mục. Vào tháng 7 năm 2022, Đức Phanxicô đã bổ nhiệm ba phụ nữ làm thành viên của cơ quan này gồm: sơ Raffaella Petrini, Maria Lía Zervino và sơ Yvonne Reungoat
Sự hiện diện của nữ tu trong các cơ quan quản trị tài chính
Kể từ năm 2023, vị trí Phó Thư ký của Cơ quan Quản trị Tài sản của Tòa Thánh (APSA), do nữ tu Silvana Piro đảm nhận. APSA là cơ quan chịu trách nhiệm quản lý tài sản và bất động sản của Tòa Thánh, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh tế của Vatican.
Margherita Romanelli, một nữ giáo dân vừa nghỉ hưu sau 31 năm làm việc tại Thánh Bộ Thăng tiến Phát triển Con người Toàn diện, cho biết: “Những bổ nhiệm gần đây dành cho phụ nữ vào các vị trí lãnh đạo cao cấp đã giúp những phụ nữ khác đang làm việc tại Vatican cảm thấy được trân trọng hơn, và thúc đẩy họ dấn thân phục vụ công ích cùng với nam giới”.
Romanelli đồng thời cũng là chủ tịch Hiệp hội Phụ nữ tại Vatican (DIVA). Hiệp hội này được thành lập năm 2016, khi một số phụ nữ cảm thấy cần liên kết với nhau, đáp ứng nhu cầu của các đồng nghiệp nữ, tăng cường sự hiện diện và tiếng nói của phụ nữ trong Vatican. Mục tiêu của hiệp hội là xây dựng một mạng lưới tình bạn và sự liên đới giữa phụ nữ đang làm việc tại Vatican.
Người phụ nữ quyền lực thứ hai tại Thánh Bộ Phát triển Con người Toàn diện là, Nữ tu Alessandra Smerilli, một nhà kinh tế học. Alessandra Smerilli được bổ nhiệm làm thư ký của thánh bộ vào tháng 4 năm 2022. Trước khi làm việc trong Giáo triều Rôma, sơ Smerilli cũng từng là cố vấn của Quốc gia Thành Vatican.
Cuộc “cách mạng thầm lặng” của các nữ tu trong một thánh bộ
Trong một cơ quan của Vatican, năm vừa qua đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể với sự lãnh đạo của các nữ tu. Năm 2025, trước tiên là Đưc Giáo hoàng Phanxicô và sau đó là Đức Lêô XIV đã bổ nhiệm hai nữ tu đứng đầu cơ quan này.
Người đầu tiên là sơ Simona Brambilla, thuộc Dòng Thừa sai Consolata, được bổ nhiệm làm Tổng trưởng Thánh Bộ Đời sống Thánh hiến vào tháng 1 năm 2025, trở thành người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử được bổ nhiệm làm tổng trưởng của một thánh bộ Vatican.
Cùng với sơ là Đức Hồng y Ángel Fernández Artime, giữ chức phó tổng trưởng của cùng thánh bộ.
Trước đó, từ 2011 đến 2023, Brambilla từng là Bề trên Tổng quyền của Dòng Nữ Thừa sai Consolata. Từ tháng 10 năm 2023, sơ đã phục vụ với tư cách thư ký của thánh bộ về đời sống thánh hiến.
Người thứ hai là sơ Tiziana Merletti, được Đức Lêô XIV bổ nhiệm làm thư ký của cùng thánh bộ. Sơ Merletti từng là Bề trên Tổng quyền của dòng mình và là chuyên gia giáo luật, từng giảng dạy tại Đại học Giáo hoàng Antonianum.
Cùng đồng hành có sơ Carmen Ros Nortes, đang giữ chức Phó Tổng Thư Ký của thánh bộ từ năm 2018, là người thứ ba trong năm vị trí lãnh đạo cao nhất của thánh bộ này đang được đảm nhiệm bởi các nữ tu.
Sự gia tăng vai trò của phụ nữ, đặc biệt là các nữ tu và phụ nữ sống đời thánh hiến, trong cơ cấu quản trị của Vatican cho thấy một sự phát triển đáng kể trong đời sống và sứ mạng của Giáo hội Công giáo.
Những bổ nhiệm này không chỉ mang ý nghĩa tổ chức, nhưng còn phản ánh, sự nhìn nhận ngày càng rõ rệt đối với ơn gọi và khả năng của phụ nữ trong Giáo hội, sự hợp tác sâu sắc hơn giữa giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân, cũng như một tầm nhìn mục vụ rộng mở hơn trong việc phục vụ Dân Thiên Chúa.
Hoàng Bình Vương