Trong buổi đọc kinh Truyền Tin Chúa nhật 13/09, trước khoảng 15.000 tín hữu hiện diện tại Quảng trường thánh Phêrô, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc lại rằng: ân ban và sự tha thứ là nền tảng của cuộc sống, và tinh thần trao ban vô vị lợi, trước hết được đón nhận từ chính Thiên Chúa, cũng trở thành quy tắc tốt nhất để con người sống với nhau. Trái lại, khi thiếu sự tha thứ, sẽ nảy sinh những xung đột, cáo buộc, oán giận và trả thù; tất cả những điều ấy có thể phá hủy các mối tương quan, chia rẽ các gia đình và làm gia tăng chiến tranh.
Anh chị em thân mến
Hôm nay, Tin Mừng (x. Mt 18,21-35) nói với chúng ta về một giá trị nền tảng của đời sống Kitô hữu: sự tha thứ. Đức Giêsu đã dạy và làm chứng về điều đó cho đến tận thập giá, nơi Người đã cầu nguyện với Chúa Cha cho những kẻ bách hại mình bằng những lời mà tất cả chúng ta đều biết: “Xin Cha tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34).
Trong đoạn Tin Mừng hôm nay, chính thánh Phêrô đã hỏi Thầy về vấn đề này: “Thưa Thầy, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” (Mt 18,21). Những lời ấy cho thấy một tấm lòng quảng đại: quả thật, trong Kinh Thánh, số bảy tượng trưng cho sự viên mãn, và “tha thứ bảy lần” có nghĩa là tha thứ với lòng quảng đại lớn lao. Tuy nhiên, câu trả lời của Đức Giêsu còn đi xa hơn: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy” (c. 22), nghĩa là vượt quá mọi giới hạn, không tính toán.
Để làm sáng tỏ hơn tư tưởng của mình, Đấng Cứu Thế kể dụ ngôn về một người đầy tớ mắc nợ chủ mình một khoản lớn đến mức hầu như không thể nào trả nổi. Nhờ lòng thương xót hoàn toàn nhưng không, anh đã được chủ xóa nợ; thế nhưng, chính anh lại không tỏ lòng thương xót như vậy đối với một người bạn đồng môn. Vì thế, anh đã bị quở trách và trừng phạt nghiêm khắc (cc. 23-30).
Qua những lời này, Đức Giêsu nhắc nhở chúng ta rằng ân ban và sự tha thứ là nền tảng của cuộc sống chúng ta. Tất cả đều được Thiên Chúa ban cho chúng ta chỉ vì tình yêu, và không ai trong chúng ta có thể tự cho mình là hoàn hảo trong việc đáp lại lòng nhân hậu lớn lao ấy. Vì thế, ơn nhưng không, vốn là nguồn mạch của chính sự sống chúng ta, cũng là quy tắc tốt nhất cho đời sống chung giữa chúng ta.
Chúng ta kinh nghiệm điều đó mỗi ngày. Tha thứ là điều không thể thiếu, nếu thiếu sự tha thứ chúng ta không thể sống trong bình an: sớm hay muộn, trong lòng mỗi người cũng như giữa người với người, sẽ nảy sinh những xung đột, cáo buộc, oán giận và trả thù, những điều phá hủy các mối tương quan, chia rẽ các gia đình và gây ra chiến tranh.
Chỉ có sự tha thứ mới giải thoát và đem ánh sáng trở lại, ngay cả nơi mà sự nghèo nàn về vật chất và luân lý của con người, trong một lúc nào đó, đã khiến chân trời trở nên u ám và con đường trở nên bất định. Sự tha thứ, như một làn gió lành, quét đi cả những đám mây dày đặc nhất, cho đến khi mặt trời lại xuất hiện.
Chính thánh Phêrô đã nhiều lần kinh nghiệm điều này trong cuộc đời mình; đặc biệt là sau khi chối bỏ và lìa xa Đức Giêsu trong cuộc Thương Khó, ông gặp lại Người đã phục sinh bên bờ hồ và chỉ nghe Người hỏi một câu: “Này Simon […], con có yêu mến Thầy không?” (Ga 21,15), cùng với một lời mời gọi: “Hãy theo Thầy!” (c. 19).
Cũng giống như thuở ban đầu, vào ngày hai Thầy trò gặp nhau lần đầu tiên, dường như chẳng có chuyện gì đã xảy ra. Và chính tình yêu này, một tình yêu biết quên đi và chữa lành, sẽ trở thành dấu ấn xác nhận sứ mạng của vị Tông đồ trưởng.
Vậy chúng ta hãy cầu xin Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Lòng Thương Xót, giúp chúng ta biết tha thứ, luôn luôn tha thứ, ngay cả khi thật khó để thực hiện bước đi đầu tiên, đồng thời giúp chúng ta can đảm và kiên trì lan tỏa ánh sáng thanh bình và chữa lành của tình yêu, tình yêu chiến thắng hận thù và giải giới mọi oán hờn.
G. Võ Tá Hoàng