“Nhân loại vĩ đại được Thiên Chúa tạo dựng hôm nay đang đứng trước một chọn lựa mang tính quyết định: hoặc dựng nên một tháp Babel mới, hoặc xây dựng thành đô nơi mà Thiên Chúa và nhân loại cùng cư ngụ.” Đó là những dòng mở đầu của thông điệp đầu tiên của Đức Giáo hoàng Đức Lêô XIV, mang tựa đề Magnifica humanitas, về việc bảo vệ phẩm giá con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo; đồng thời cũng tóm lược những lý do nền tảng và mục đích của văn kiện này.
Thông điệp này được Đức Thánh Cha Lêô XIV ký ngày 15 tháng 5 vừa qua, nhân dịp kỷ niệm 135 năm việc ban hành thông điệp Rerum Novarum của Đức Giáo hoàng Đức Lêô XIII, và chính thức ban hành sáng thứ Hai, ngày 25/05/2026.
Thông điệp được chia thành năm chương, cùng với phần dẫn nhập và kết luận, Magnifica humanitas khởi đi từ một xác tín: công nghệ không phải là “một sức mạnh đối nghịch với con người” (số 4), “tự bản chất không là điều xấu” (số 9). Tuy nhiên, công nghệ “không hề trung lập, bởi nó mang khuôn mặt của những ai nghĩ ra nó, tài trợ cho nó, điều hành nó và sử dụng nó.”
Nếu Rerum Novarum đã định hình thế kỷ XIX bằng cách đặt con người vào trung tâm của cuộc Cách mạng Công nghiệp, thì Magnifica Humanitas cũng hướng tới điều tương tự trong thời đại công nghệ số.
Điều cốt lõi ở chỗ cả hai thông điệp đều chuyển tải cùng một sứ điệp: không một hệ thống kinh tế hay cuộc cách mạng công nghệ nào có thể được đặt cao hơn phẩm giá con người, vốn được tạo dựng theo hình ảnh của Thiên Chúa.
G. Võ Tá Hoàng