Theo thông tin lan truyền trên các mạng xã hội của các cộng đoàn Kitô hữu tại Trung Đông, chính quyền Israel đã quyết định đóng cửa nhà thờ này vô thời hạn. Điều đó đồng nghĩa với việc các cử hành phụng vụ trong Tuần Thánh và lễ Phục Sinh có nguy cơ bị hủy bỏ, còn các Thánh lễ Chúa nhật cũng đã bị đình chỉ.
Thực ra, Nhà thờ Mộ Thánh đã bị đóng cửa từ ngày 28 tháng 2, trùng với thời điểm khởi đầu các cuộc không kích nhắm vào Iran, và cho đến nay vẫn chưa được mở lại. Theo ký ức của nhiều thế hệ, chưa bao giờ các Kitô hữu lại bị ngăn cản trong một thời gian dài như vậy không được tiếp cận nơi gắn liền với cuộc Thương Khó, cái chết và sự Phục Sinh của Đức Giêsu Kitô.
Điều đáng chú ý là ngay cả trong thời kỳ đại dịch COVID-19, các nghi lễ phụng vụ vẫn được cử hành, dù trong điều kiện đóng kín và hạn chế. Trái lại, trong Mùa Chay năm nay, việc đóng cửa hoàn toàn được áp dụng với lý do “an ninh”. Cánh cổng dẫn từ khu Kitô giáo trong khu phố cổ Giêrusalem đến quảng trường trước cửa Mộ Thánh đã bị phong tỏa.
Cha Ibrahim Faltas, người phụ trách các trường học thuộc Dòng Phanxicô tại Thánh Địa, cho biết các Giáo hội đang tiến hành đối thoại với chính quyền Israel, với hy vọng có thể ít nhất cử hành các nghi lễ trọng đại của Tuần Thánh và lễ Phục Sinh ngay tại nơi Đức Giêsu chịu đóng đinh và ngôi mộ trống của Người.
Trong một phát biểu với truyền thông Vatican trước đó, cha Faltas đã mô tả bầu khí hiện nay tại Thánh Địa đầy sợ hãi và căng thẳng. Ngài nhấn mạnh rằng nỗi sợ lẫn nhau, cùng với áp lực thường trực của bất ổn và nguy hiểm, đang dựng lên những “bức tường vô hình”, tuy không thể chạm đến, nhưng còn kiên cố hơn cả bê tông và dường như không thể vượt qua. Theo ngài, điều cấp thiết là con người phải hiệp nhất để phá vỡ những bức tường ấy và mở ra con đường của tình yêu đối với tha nhân đang đau khổ.
Chia sẻ với báo chí Công giáo, cha Faltas cũng bày tỏ nỗi đau cụ thể của các tín hữu trong Mùa Chay: các chặng Đàng Thánh Giá không thể được cử hành, năm Chúa nhật Mùa Chay đã trôi qua mà không có phụng vụ tại Thánh Mộ, và ngay cả các vị Thượng phụ cũng không thể vào bên trong. Tuy nhiên, ngài vẫn nuôi hy vọng rằng tình hình sẽ sớm được cải thiện, để các nghi lễ Tuần Thánh có thể được cử hành, ít nhất là để các tín hữu không thể hiện diện vẫn có thể hiệp thông qua các phương tiện truyền thông và cầu nguyện cùng Giáo hội.
Nhìn lại lịch sử, Nhà thờ Mộ Thánh – được xây dựng theo lệnh của hoàng đế Constantine I – đã trải qua nhiều biến cố thăng trầm, bị quân Ba Tư phá hủy vào năm 614, gần như bị san bằng vào năm 1009, và chịu thiệt hại nặng nề do hỏa hoạn vào đầu thế kỷ XIX. Tuy nhiên, bất chấp những biến động đó, nơi này vẫn luôn được mở cửa, kể cả trong hai cuộc Thế chiến. Chính vì thế, việc đóng cửa hoàn toàn trong thời điểm hiện tại mang ý nghĩa đặc biệt nghiêm trọng.
Không chỉ các Kitô hữu, các tín đồ Hồi giáo cũng đang chịu ảnh hưởng nặng nề. Lần đầu tiên kể từ năm 1967, họ bị cấm vào khu vực Esplanade delle Moschee để cử hành lễ Eid al-Fitr – ngày lễ kết thúc tháng chay Ramadan. Việc tiếp cận khu vực này gần như là không thể. Các tổ chức Hồi giáo đã lên tiếng phản đối quyết định này, nhưng cho đến nay vẫn chưa đạt được kết quả tích cực.
G. Võ Tá Hoàng
tổng hợp