Công nghệ luôn mang dấu ấn tham vọng của những người thiết kế và kiểm soát nó

Vatican Media


“Công nghệ không bao giờ trung lập: mỗi hình thức công nghệ đều mang dấu ấn, những lợi ích và tham vọng của những người thiết kế và kiểm soát nó”. Đó là lời cảnh báo của Đức Giáo hoàng trong cuộc gặp gỡ giới đại học tại Đại học Công giáo Thánh Turibiô de Mogrovejo ở Chiclayo (13/11/2026). Ngài khẳng định rằng “nguy cơ tinh vi nhất là sự lệ thuộc vào mô hình kỹ trị, vốn giản lược thực tại thành những dữ liệu vật chất, lấy hiệu quả làm giá trị tối thượng”.

Đức Giáo hoàng kêu gọi: “Dù là giảng viên hay sinh viên, anh chị em đều được mời gọi vận dụng óc phê phán: hãy luôn tìm kiếm sự khôn ngoan mà cả máy móc lẫn các chương trình máy tính đều không thể có được”…. “Chỉ bằng cách ấy, tiến bộ công nghệ mới phục vụ sự phát triển toàn diện của chúng ta, bảo vệ phẩm giá của mỗi người và thúc đẩy công ích”.

“Ngày nay, những sa mạc chính là những hình thức mù chữ mới về luân lý và đời sống công dân, vốn loại trừ người nghèo” và ngài kêu gọi “sử dụng những đổi mới khoa học để thu hẹp khoảng cách xã hội và chữa lành những vết thương của xã hội”.

Đức Giáo hoàng cũng lên tiếng cảnh báo: “Ngày nay, những lời hứa hẹn của chủ nghĩa siêu nhân loại (transhumanism) và chủ nghĩa hậu nhân loại (posthumanism) ngày càng gia tăng”. Đây là “những trào lưu tư tưởng cho rằng sớm muộn gì công nghệ cũng sẽ loại bỏ mọi bệnh tật và đau đớn, cũng như sự lão hóa và thậm chí cả chính cái chết”.

Thật vậy, không được đánh đồng sự tiến bộ “với một đặc quyền dành cho các triệu phú muốn đạt tới sự bất tử, trong khi toàn thể nhiều dân tộc vẫn đang phải chịu cảnh nghèo khổ và áp bức”. Cần phải tái khám phá ý nghĩa của những giới hạn, trong một thời đại mà “người ta đang rao bán cho chúng ta ảo tưởng về những con người được tối ưu hóa nhờ công nghệ điều khiển học và công nghệ sinh học”. Đức Lêô XIV giải thích: “Trước ảo ảnh ấy, nhân học Kitô giáo nhắc nhở rằng giới hạn không phải là một khiếm khuyết do chế tạo, nhưng là điều kiện làm nên sự cao cả của con người”. Ngài nói tiếp: “Trong khi huyền thoại về sự tự mãn, tự cho mình là đủ khiến chúng ta khép kín trong ích kỷ và dẫn đến việc loại bỏ những người yếu đuối, thì việc nhìn nhận sự mong manh của chính mình lại giúp chúng ta quan tâm đến nhu cầu của mọi người”.

G. Võ Tá Hoàng
Mới hơn Cũ hơn